Mexicaanse griep: gevaren en mogelijke maatregelen

Sinds vorige maand de eerste gevallen van Mexicaanse griep opdoken, lijkt de hele wereld in de ban van de ziekte. Moeten we ons ongerust maken? Welke maatregelen kunnen werkgevers en preventieadviseurs nemen? Hieronder een antwoord op deze vragen.

Wat?
De ziekte werd in maart 2009 voor het eerst gesignaleerd in Mexico en het zuiden van de Verenigde Staten. Binnen de kortste keren doken ook in andere landen gevallen op van mensen die lijden aan de ziekte.
De Mexicaanse griep is een virale aandoening. Het virus dat de ziekte veroorzaakt bevat zowel genen van de klassieke griep, vogelgriep, als van varkensgriep. Vandaag dat aanvankelijk de benaming ‘varkensgriep’ gebruikt werd. De ziekte kan echter niet overgedragen worden door het eten van varkensvlees. Daarom geeft de Wereldgezondheidsorganisatie de voorkeur geeft aan de term ‘Mexicaanse griep’ of ‘Influenza A (H1N1)’.

Symptomen
De symptomen zijn dezelfde als die van klassieke griep: koorts, vermoeidheid, lopende neus, keelpijn, misselijkheid,… alleen zijn de gevolgen soms erger. In sommige gevallen is de ziekte zelfs dodelijk. De ziekte verspreidt zich zoals een gewone griep, dat wil zeggen via de lucht (hoesten, niezen) en in mindere mate via contactoppervlakken (deurklinken, openbaar vervoer,…). Over de incubatietijd bestaat nog geen zekerheid. Wel wijzen de eerste onderzoeken uit dat men de ziekte reeds kan overdragen één dag voor de eerste ziektesymptomen optreden. Momenteel bestaat nog geen vaccin, maar uit tests blijkt dat gewone anti-virale middelen wel helpen.

Incidentie
Bij het ter perse gaan van deze publicatie waren in België nog geen gevallen bekend van personen die met de Mexicaanse griep besmet zijn. Wereldwijd zijn enkele duizenden personen besmet, maar het aantal overlijdens blijft momenteel echter beperkt.
De beste manier om de ziekte in te dijken, bestaat erin maatregelen te nemen waardoor ze zich niet verder uitbreidt. Overal ter wereld worden mensen met de ziekte daarom in quarantaine gezet en neemt men maatregelen om een verdere verspreiding tegen te gaan.
Europees-commissaris Androulla Vassiliou (Gezondheid) raadt om die reden reizigers af om naar gebieden te gaan waar de Mexicaanse griep heerst. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie neemt geen enkel geen risico en heeft alarmfase vijf afgekondigd (zes is de hoogste alarmfase die uitgeroepen wordt in geval van een pandemie).
Fase vijf houdt in dat de lidstaten voorbereidende maatregelen moeten nemen, bijvoorbeeld door medicijnen te verspreiden onder de apothekers en de productie van medicatie op te voeren. In België worden folders uitgedeeld in de luchthavens en worden mensen met griepverschijnselen aangemaand om contact op te nemen met een arts.

Houding bedrijven
Welke preventieve maatregelen kunnen ondernemingen nemen? Voor bedrijven die enkel in België actief zijn, is de Mexicaanse griep wellicht eerder een ver-van-mijn-bedshow. Ondernemingen met werknemers die regelmatig naar het buitenland trekken, maken meer kans om met de ziekte in aanraking te komen. Ook ondernemingen met werknemers die vaak in contact komen met een groot publiek, kunnen preventieve maatregelen overwegen.

Informeren
Het commissariaat Influenza raadt preventieadviseurs, arbeidsgeneesheren en ondernemingen aan om zich te informeren over de Mexicaanse griep. Alle info omtrent de ontwikkeling van de ziekte en voorzorgsmaatregelen is te vinden op de website van het Commissariaat: www.influenza.be.
Ondernemingen kunnen hun preventieadviseur en/of arbeidsgeneesheer ook vragen om het personeel te informeren over de ziekte, gevaren en symptomen.

Werknemers in gevaarlijke gebieden
Wie werknemers naar risicogebieden wil sturen, overweegt best eerst:
- of de reis noodzakelijk is en niet uitgesteld kan worden
- een inkorting van de verblijfsduur
- een beperking van het aantal werknemers dat afreist.
Ook moeten werknemers die afreizen naar gebieden met een verhoogd risico geïnformeerd worden over hygiënische maatregelen. Door bijvoorbeeld vaker de handen te wassen, een zakdoek voor de mond te houden bij het hoesten of niezen en eventueel mondmaskers te dragen, verkleint het risico op besmetting al aanzienlijk.

Terugkeer
Werknemers die terugkeren uit risicogebieden, worden best gescreend opgezondheidsproblemen (vragenlijst, medisch onderzoek) en medisch opgevolgd om in het geval van een besmetting gepaste maatregelen te kunnen nemen.
Wanneer een arts (of arbeidsgeneesheer) een besmetting vaststelt, moet hij zo snel mogelijk contact opnemen met de gezondheidsinspecteur en in gezamenlijk overleg de nodige maatregelen nemen om de besmette persoon af te zonderen.

Continuïteit garanderen
Het is erg belangrijk dat bedrijven ook maatregelen nemen om de continuïteit te garanderen voor het geval een echte pandemie mocht uitbreken. Bij een pandemie dreigen immers veel werknemers afwezig te zijn wegens ziekte, is het mogelijk dat de bevoorrading door leveranciers gedeeltelijk stilvalt,…
Wanneer bedrijven hierop niet voorzien zijn, kan dit in het ergste geval een economische crisis veroorzaken. Om dit te vermijden kunnen ondernemingen:
- nagaan of het bedrijfsnoodplan voorziet in procedures voor het veilig stellen
van installaties en processen en deze procedures te toetsen en zo nodig aan te
passen
- taken en functies identificeren die essentieel zijn voor de continuïteit en voorzien in vervangmogelijkheden (intern of extern)
- procedures voor overdracht van informatie en instructies op punt stellen

Het Commissariaat influenza stelt via zijn website een checklist ter beschikking voor de ‘Business continuity planning’. De checklist bevat alle taken en voorbereidende werkzaamheden die nodig zijn om de continuïteit van een onderneming te kunnen garanderen wanneer een pandemie uitbreekt.

Meer info
www.influenza.be
www.who.int

: PreventActua 09/2009