Artikel

Motivatie en communicatie inzake preventie

Het is niet gemakkelijk om gewoontes op het vlak van veiligheid van vandaag op morgen te veranderen. In sommige gevallen vertoont de directie van een onderneming wel goede wil, maar word de goede bedoelingen door een reeks van factoren afgeremd of zelfs helemaal geblokkeerd. Welke inmengingen moeten we bestrijdenen hoe kunnen we attitudes ten opzichte van veiligheid op een blijvende manier veranderen?

Het ‘zero accident-model’: van fatalistisch denken naar het actief nastreven van een ideaal

In veel bedrijven gaat men nog steeds uit van de fatalistische houding dat ‘er altijd ongevallen geweest zijn en dat ze altijd zullen blijven bestaan’. Een visie die hier tegenin gaat is de ‘zero accident’-visie, waarbij men vertrekt van het standpunt dat alle ongevallen vermijdbaar zijn en dat men moet streven naar een onderneming zonder arbeidsongevallen. Markku Aaltonen (Finnish Institute for Occupational Health)(1) geeft in zijn bijdrage voor het Liber Amicorum ter ere van het tienjarig bestaan van Prevent verschillende voorbeelden van situaties waar het zero effect model met succes werd toegepast.

Ladders en hoogspanningskabels: gevaar!

Het gevaar voor elektrocutie is erg groot voor werknemers die metalen ladders gebruiken in de buurt van hoogspanningskabels. Het Amerikaanse instituut voor gezondheid en veiligheid op het werk (NIOSH, National Institute for Occupational Safety and Health) publiceerde onlangs aanbevelingen om dit soort ongevallen en de bijbehorende – vaak dodelijke – verwondingen te voorkomen.

Veiligheidsborden: algemene principes

Signalisatie wil werknemers wijzen op een aantal risico's, op een snelle manier belangrijke informatie overdragen over veiligheid en gezondheid op het werk of een te nemen maatregel aangeven. Maar signalisatie kan enkel effect sorteren als ze doeltreffend aangebracht werd en als de betekenis van de signalisatie gekend is. Ze moet dus volgens een aantal regels uitgewerkt en aangebracht worden, met als eerste doel effectiviteit. Een overzicht van de algemene principes.

Signalisatie aanbrengen

Signalisatie is pas effectief als mensen deze (tijdig) opmerken en begrijpen. Ze moet dus op een gepaste manier aangebracht worden. Dit houdt in dat een aantal parameters correct in rekening moeten gebracht worden, zoals de verhouding tussen de afmetingen van de signalisatie en de leesafstand, de coherentie, de relevantie,...

Afgezonderd werk: communicatie en alarm

Het ontstaan van nieuwe vormen van arbeidsorganisatie in de jaren 1980 leidde tot nieuwe ontwikkelingen inzake afgezonderd werk. De technologische evolutie en de economische druk – waarbij steeds meer met onderaannemers werd gewerkt – resulteerden immers in een inkrimping van het personeelsbestand en in afgezonderde arbeidsposten, maar ook in een diversificatie van de taken die worden uitgevoerd in afgezonderde situaties. Het INRS (Frankrijk) publiceerde een studie over een aspect dat in dit verband zeer belangrijk is: de installatie van een doeltreffend communicatie- en alarmsysteem.

En de winnaar is...

Wie bezig is met het creëren en bestendigen van veiligheidsbewustzijn op het werk, weet dat dit geen makkelijke taak is. Motiveren tot veilig gedrag is een permanente taak die nooit ten einde is. Om de veiligheidsmentaliteit bij iedereen in het bedrijf ingang te doen vinden, zijn er verschillende mogelijkheden: opleidingen, vergaderingen, affiches, campagnes, premies,... Ook veiligheidswedstrijden zijn een middel om de motivatie aan te scherpen of te behouden.