Zijn VCA-diploma’s eigendom van de werknemers?

Werknemers die met succes een examen afleggen in het kader van VCA, bv. VCA-basisopleiding, ontvangen een diploma. Vaak gaat aan dit examen een opleiding vooraf en worden zowel de kosten van de opleiding als het examen gedragen door de werkgever. De vraag rijst dan: is het diploma eigendom van de werknemer? of kan de werkgever ook bepaalde rechten laten gelden? bv. indien een werknemer het bedrijf voortijdig verlaat.

Opleidingen VCA
VCA staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers. Een contractoronderneming kan het VCA-certificaat behalen na doorlichting door een certificatie-instelling. De certificatie-instelling gaat na of de aannemer de VCA-criteria naleeft. Eén van die criteria voorziet onder meer dat alle operationele medewerkers en leidinggevenden over de vereiste veiligheidskennis beschikken. Dit kunnen ze aantonen door een VCA diploma

Voor de werknemers spreken we over 'basisveiligheid' (B-VCA) en bij de leidinggevenden gaat het om ‘veiligheid voor operationeel leidinggevenden’ (VOL-VCA). Het diploma is 10 jaar geldig en kan enkel behaald wordt door te slagen in een examen bij een erkend examencentrum.

Persoonlijke eigendom
VCA-diploma’s zijn de persoonlijke eigendom van de kandidaten die het desbetreffende examen succesvol hebben afgelegd. Het doet er niet toe wie er betaald heeft voor de kosten van het examen of de opleiding. De werknemer moet ook steeds een origineel exemplaar ontvangen. In de praktijk gebeurt dat in de meeste gevallen via de werkgever. Bij verlies of beschadiging kan de diplomahouder op eenvoudig verzoek een duplicaat van het diploma opvragen bij het examencentrum dat het oorspronkelijk diploma heeft afgeleverd. Hieraan kan een kost verbonden zijn.

Rechten voor de werkgever?
Ook al heeft hij de opleiding betaald, de werkgever heeft niet het recht om een diploma in te houden als de werknemer van job verandert of aan de slag gaat via een andere uitzendonderneming. Dat geldt niet alleen voor diploma’s, certificaten of attesten van veiligheidsopleidingen maar ook voor alle andere opleidingen.

Scholingsbeding geldt niet
Voor sommige opleidingen betaald door de werkgever geldt een scholingsbeding. Een scholingsbeding is een contractueel element waarbij de werknemer die een specifieke opleiding volgt op kosten van de werkgever, zich ertoe verbindt om een gedeelte van de opleidingskosten terug te betalen indien hij de onderneming verlaat voor het einde van de door de partijen overeengekomen periode. Een dergelijk scholingsbeding is niet van toepassing op VCA-opleidingen. De duur en de kostprijs van VCA-opleidingen zijn te beperkt om daarvoor in aanmerking te komen. Een scholingsbeding kan enkel toegepast worden op opleidingen van ten minste 80 uren of met een waarde hoger dan het dubbel van het gemiddeld minimum maandinkomen. De opleiding mag zich ook niet situeren in het wettelijk of reglementair kader vereist voor de uitoefening van het beroep waarvoor de werknemer werd aangeworven.

Diplomaregister
Werkgevers kunnen steeds het Centraal Diploma Register (CDR) raadplegen om na te gaan of een werknemer beschikt over de nodige (veiligheids)kwalificaties voor een bepaalde job of taak. Voor opdrachtgevers, aannemers en VCA-auditoren is een kopie van de vermelding in het diplomaregister voldoende als bewijsstuk. Het originele diploma hoeft niet in het dossier van de werknemer te zitten.

Meer informatie:
Centraal Diploma Register, http://www.besacc-vca.be/nl/content/diplomaregister

Bron: besacc-vca.be, contract nr. 3, maart 2016