Mobiliteitsbudget oplossing voor fileleed?

Een mobiliteitsbudget met hetzelfde sociaal fiscaal statuut als een bedrijfsauto zou ertoe kunnen leiden dat veel minder werknemers kiezen voor de auto als verplaatsingsmiddel voor het woon-werkverkeer. Dat blijkt uit een pilootproject dat werd georganiseerd door Mobiel21, de Bond Beter Leefmilieu en Voka Halle-Vilvoorde en dat de steun kreeg van Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits (CD&V).

Ondanks de slechte bereikbaarheid door files van de bedrijven en de ongunstiger fiscale voordelen van de bedrijfswagen, blijft hun aantal toenemen. In 2010 waren er nog minder dan 300.000 in België. In 2012 reden er al liefst 359.000 bedrijfswagens rond. Volgens Koen Magerman, senior juridisch expert bij HR dienstverlener SD Worx, ligt het probleem vooral bij het feit dat een firmawagen zo goedkoop is voor privégebruik. Wie boodschappen doet of op reis gaat met de bedrijfswagen, betaalt dat niet zelf. Het maakt deel uit van zijn brutoloon, terwijl je zonder firmawagen deze transportkosten met je nettoloon zou betalen. “Zolang dat grote fiscale en sociale voordeel blijft bestaan, zullen mensen niet geneigd zijn de bedrijfsauto aan de kant te laten”, aldus Magerman.

Mobiliteitsbudget
Een oplossing zou het mobiliteitsbudget kunnen zijn. Dat gaat ervan uit dat werknemers als deel van hun loonpakket een budget ter beschikking hebben dat ze vrij mogen spenderen aan een brede waaier van vervoersoplossingen: fiets, trein, bus, wagen (bedrijfswagen, deelauto,…),… Momenteel heeft bijna elk vervoersmiddel een verschillende sociale en fiscale regeling. Het woon-werkverkeer is bijvoorbeeld volledig vrijgesteld van RSZ, terwijl zuivere privéverplaatsingen wel volledig aan RSZ onderworpen zijn. Enkel bedrijfswagens hebben een sociaal fiscaal statuut dat hetzelfde is voor de drie soorten van gebruik: beroepsdoeleinden, woon-werkverkeer of privéverplaatsingen. “Het mobiliteitsbudget zou dezelfde behandeling moeten krijgen als de bedrijfswagen”, vindt Koen Magerman.
Het gevolg van deze complexe regeling maakt dat slechts 3% van de werkgevers een mobiliteitsbudget aanbiedt aan zijn werknemers, terwijl uit de Fleet & Mobility Survey 2012 van Mobimix en SDWorx blijkt dat 50% van de bedrijven dit graag zou willen.

Proefproject
Van juni 2011 tot april 2013 werd het project ‘Mobiliteitsbudget Werkt’ georganiseerd door Mobiel21, de Bond Beter Leefmilieu en Voka Halle-Vilvoorde. In het kader van het project werd het mobiliteitsbudget geïntroduceerd bij vijf bedrijven: KBC (Leuven), Kluwer (Mechelen), Boss Paints (Waregem), Artoos (Kampenhout) en YOUR Mover (Vilvoorde). Voor de duur van het project kregen de bedrijven, uitzonderlijk, vrijstelling van de RSZ. Een selectie van werknemers, 55 in totaal, kreeg een mobiliteitsbudget dat ze gedurende enkele maanden konden spenderen aan verschillende vervoersmiddelen.

Trein en fiets winnen terrein
De deelnemers aan het proefproject hadden een uitgesproken profiel van ‘autosolist’. Tijdens en kort na het project was er een daling van 30% van het aantal autoverplaatsingen (van 80% naar 50%). Het aandeel verplaatsingen met de fiets en trein nam spectaculair toe, respectievelijk van 10 naar 22% en van 8 naar 24%.
Ook naar de perceptie van de verschillende vervoerswijzen werd gepeild omdat dit een belangrijke rol speelt in gedragsverandering. Daaruit bleek dat veel meer mensen ‘helemaal akkoord’ gingen met de uitspraak “Ik vind het fijn om me te verplaatsen met de auto” (58% t.o.v. 34,7%).
Na het project gaf 60% van de proefpersonen aan op een geheel of gedeeltelijk nieuwe manier naar het werk te reizen. Ongeveer een kwart heeft zijn oude verplaatsingsgewoonten verdergezet.

Toekomst?
Tijdens een conferentie waarop de resultaten van het project werden voorgesteld, besloot Vlaams minister voor Mobiliteit Hilde Crevits dat het mobiliteitsbudget een groot potentieel heeft, maar dat het fiscale en sociale luik (RSZ) nog verder moeten worden uitgewerkt. “Maar dat is eerder federale materie’, klonk het.

Bron: Argus actueel 

: PreventMail 2013/156