De aanpak van de coronacrisis op de werkvloer: de visie van een externe preventiedienst

Wordt de coronacrisis op een goede manier aangepakt in België? Wij vroegen het aan dr. Simon Bulterys en prof. Lode Godderis, beiden van IDEWE.

Prof. Lode Godderis
Het uitvaardigen van regels
“Waar ik het moeilijk mee heb, is dat de overheid maar blijft iedereen op de vingers tikken en met het vingertje wijzen om strikt de regels na te leven. Je moet mensen net eerder in staat stellen om de regels toe te passen door hen voldoende informatie en een kader te geven en hen te helpen en te motiveren zodat ze hun gedrag aanpassen. Want op zichzelf zijn die regels niet bijzonder ingewikkeld. Je kan ze als volgt opsommen: 
(1) Hou altijd de nodige afstand; anderhalve meter lijkt inderdaad voldoende te zijn;
(2) In die gevallen dat dit niet mogelijk is, draag dan altijd een mondkapje;
(3) Was je handen regelmatig met zeep of desinfecteer ze met een geëigend product. 
Voeg daarbij nog “blijf in je kot”, en je bent er.”
 
De rol van de preventieadviseurs
“Bedrijven en instellingen moeten in samenwerking met de diensten voor preventie en bescherming op het werk in staat zijn om leefbare afspraken uit te werken en de werkplaatsen zo in te richten dat het werk kan uitgevoerd worden zonder dat de personeelsleden een overmatig infectierisico lopen. Dat geldt evenzeer voor individuen en activiteiten uit de persoonlijke sfeer: we hebben in de voorbije periode allemaal restaurants bezocht die de bovenstaande drie regels correct toepasten. Preventieadviseurs zijn het gewend risicoanalyses uit te voeren, dus het zou goed zijn als we over de piek van de tweede golf zijn, we nog meer gaan inzetten op het uitvoeren van zo’n risicoanalyses en het invoeren van preventieve maatregelen als voorwaarde voor het openblijven. Je kan dan de ondernemingen openhouden die het goed aanpakken.”
 
Huidig wettelijk kader welzijn op het werk
“Het viel me op dat onze ministers van Werk bijzonder zwijgzaam gebleven zijn in deze crisis. De onderwijsministers waren daarentegen niet van het tv-scherm te branden. Dat is jammer, want ons huidige reglementaire kader geeft voldoende handvatten om een anti-infectiebeleid te voeren in eigen beheer. Er hoeft dus niet onmiddellijk een hele batterij nieuwe verplichtingen of verbodsbepalingen afgekondigd te worden. Dat geldt ook voor het welzijn op het werk: het huidige reglementaire kader voldoet in eerste instantie. We spreken dan over de verplichting om de risicoanalyse aan te passen aan wijzigingen in de risico’s op de bedrijfsvloer. Dat geldt evenzeer voor maatschappelijke evoluties, zoals de huidige en sterk geëvolueerde inzichten op het vlak van de infectierisico’s, de mogelijke ondersteuning die externe preventiediensten kunnen geven en het bestaan van overlegorganen binnen elke wat grotere onderneming waar de coronaproblematiek kan worden aangekaart.”
 
Dr. Bulterys
Piek in werkbelasting voor de externe diensten
“Voor de externe diensten preventie en bescherming op het werk heeft deze crisis gezorgd voor een verschrikkelijke werkoverlast. Niet alleen voor de arbeidsartsen, die net zoals hun collega’s uit de curatieve sector coronatesten uitvoeren op werknemers en desgevallend de gevraagde attesten en certificaten uitschrijven, maar ook de verpleegkundigen moesten een tandje bijsteken, alsmede de collega’s van de afdeling Risicobeheersing. Deze laatsten werden en worden meer bepaald ingezet voor de contactopsporing en -opvolging (tracing). Daarvoor hoef je niet medisch geschoold te zijn, maar moet je wel goede contacten binnen de onderneming kunnen voorleggen.”
 
Warrige staatsstructuur
“De arbeidsgeneesheren hebben een belangrijk deel van het takenpakket opgenomen in de strijd tegen Covid-19. Juridisch gaat het hier duidelijk om een grijze zone: het takenpakket heeft niet zozeer te maken met preventieve geneeskunde en is dus atypisch voor een externe preventiedienst. Daarom heeft het nogal wat tijd gekost om iedere medewerker van IDEWE op dezelfde lijn te krijgen; en natuurlijk moesten ook onze procedures aangepast worden. Wij hebben hiervoor herhaaldelijk overleg gepleegd met de federale, maar ook met de gedecentraliseerde administraties. Het feit dat de bevoegdheden in verband met de gezondheidszorg nogal lukraak verspreid zijn over de verschillende politieke verantwoordelijkheden, heeft deze contacten niet vergemakkelijkt, waardoor tijd werd verloren.”
 
Corona als opportuniteit
“De externe preventiediensten die zelf voldoende actief ondernemingen hebben benaderd inzake de coronaproblematiek, hebben ongetwijfeld gescoord. De kans is groot dat het bedrijfsleven in die gevallen geen twijfel (meer?) heeft over de toegevoegde waarde die externe preventiediensten kunnen leveren.”
 
Gebaseerd op interviews met dr. Simon Bulterys en prof. Lode Godderis, op het moment van schrijven respectievelijk de huidige algemeen directeur van IDEWE die binnenkort met pensioen vertrekt, en de huidige verantwoordelijke van de afdeling Kennis, Informatie en Onderzoek en tevens de opvolger van eerstgenoemde als eindverantwoordelijke
 
Over de auteur: Em. prof. Jan Van Peteghem, Faculteit Ingenieurswetenschappen, KU Leuven

 

: preventActua 21/2020