Covid-19: ademhalingsmaskers

Het Covid-19-virus wordt overgedragen via neusvocht, speeksel en druppeltjes die we uitstoten bij het praten, hoesten of niezen. Welk type beschermingsmasker kan men best gebruiken: een chirurgisch masker of een FFP-masker? Het Franse Institut national de recherche et de sécurité (INRS) geeft een antwoord op deze vraag.

Chirurgische maskers
Een chirurgisch masker is een medisch hulpmiddel (norm EN 14683). Het masker moet vermijden dat druppeltjes die de drager van het masker uitstoot, geprojecteerd worden op de omgeving (patiënt, operatiedoek, apparatuur). Het beschermt de drager ook tegen druppeltjes die andere personen uitstoten. Het biedt echter geen bescherming tegen het inademen van zeer kleine zwevende deeltjes in de lucht.
Er bestaan drie soorten maskers:
Type I: bacteriële filterefficiëntie > 95%;
Type II: bacteriële filterefficiëntie > 98%;
Type IIR: bacteriële filterefficiëntie > 98% en spatbestendig.
 
Chirurgische maskers zijn niet geschikt om werknemers te beschermen tegen besmettelijke stoffen in de lucht. Deze maskers zijn niet lekvrij: er kan nog mogelijk besmette lucht via de opening tussen het masker en het gezicht – en dus niet via het filterende materiaal van het masker – ingeademd worden. Bovendien varieert de filtercapaciteit voor kleine deeltjes sterk, afhankelijk van het soort materiaal waaruit het chirurgische masker is vervaardigd.
Bron: osha.gov (2009)
 
Hoe een chirurgisch masker gebruiken?
Om doeltreffend te zijn, moet men het chirurgische masker op de juiste manier dragen. In een notendop:
·      Was uw handen;
·      Plaats het masker met de harde rand naar boven op het gezicht en maak het vast;
·      Plooi de neusklem met beide handen over de neusbrug;
·      Trek de onderkant van het masker over de kin;
·      Raak het masker, wanneer het correct aangebracht is, niet meer aan met de handen.
 
FFP-maskers
Een FFP-masker is een ademhalingsbeschermingsmiddel (norm EN 149). Het moet de drager beschermen tegen het inademen van druppeltjes en zwevende deeltjes in de lucht die besmettelijke stoffen kunnen bevatten. Dit type masker is minder comfortabel (thermisch ongemak, ademweerstand) dan een chirurgisch masker.
Er bestaan drie categorieën FFP-maskers, afhankelijk van de doeltreffendheid (beoordeeld op basis van de filterefficiëntie en de randlekkage):
- FFP1-maskers: aerosolfiltratie van minimaal 80% (inwendig lekpercentage < 22%);
- FFP2-maskers: aerosolfiltratie van minimaal 94% (inwendig lekpercentage < 8%)
(de Amerikaanse N95 maskers zijn vergelijkbaar met FFP2);
- FFP3-maskers: aerosolfiltratie van minimaal 99% (inwendig lekpercentage < 2%).
 
Hoe een ademhalingsbeschermingsmasker herkennen?
Een ademhalingsbeschermingsmasker herkent men aan de markering, die onder andere het volgende vermeldt:
- het nummer en het jaar van de norm (EN 149:2001);
- de CE-markering, samen met het nummer van de aangemelde instantie die verantwoordelijk is voor het toezicht op de productie;
- de efficiëntieklasse (FFP1, FFP2, FFP3).
 
Wat is de functie van de ventielklep op een FFP-masker?
Het dragen van ademhalingsbeschermingsmiddelen is oncomfortabel vanwege de ademweerstand en de warmte aan de binnenkant van het masker. Een ventielklep (of uitademventiel) vermindert de weerstand tijdens het uitademen. Dit ventiel sluit bij het inademen (het laat enkel lucht door bij het uitademen) en voorkomt zo dat er deeltjes door het masker komen. De ventielklep heeft geen invloed op de doeltreffendheid van het masker, maar biedt de gebruiker wel meer comfort.
 
Hoe een FFP-masker gebruiken?
Om doeltreffend te zijn, moet men het masker op de juiste manier gebruiken:
·      Was uw handen;
·      Plaats het masker op het gezicht (neusklem op de neus);
·      Houd het masker vast en plaats de elastieken achter de oren zonder ze te kruisen;
·      Plooi de neusklem met beide handen over de neusbrug;
·      Controleer de dichtheid:
o   Bedek het filteroppervlak van het masker met plasticfolie dat u met beide handen op zijn plaats houdt;
o   Adem in: het masker moet ietwat tegen het gezicht aangezogen worden;
o   Als dat niet het geval is, dan is het masker niet lekvrij en moet u het beter op uw gezicht doen aansluiten;
o   Wanneer dit na enkele pogingen nog steeds niet lukt, gebruikt u best een nieuw exemplaar.
·      Raak het masker, wanneer het correct geplaatst is, niet meer aan met de handen.
Een baard (zelfs een stoppelbaard) zorgt voor een minder goede aansluiting van het masker op het gelaat, waardoor de doeltreffendheid van het masker vermindert. Een slecht geplaatst FFP-masker biedt niet meer bescherming dan een chirurgisch masker!
 
Gebruiksduur
Een chirurgisch masker dient voor eenmalig gebruik. Het moet vervangen worden wanneer het nat wordt en minstens om de vier uur.
Een FFP-masker mag niet langer gedragen worden dan vermeld op de gebruiksaanwijzing. In ieder geval mag men het niet langer dan acht uur per dag gebruiken. Wanneer men een FFP-masker afneemt, mag men dit nadien niet opnieuw opzetten.
 
Na gebruik: correct afzetten en verwijderen
- Neem het masker na gebruik af door middel van de bandjes of elastiekjes achteraan, zonder hierbij de voorzijde van het masker aan te raken;
- Wegwerpmaskers kan men niet desinfecteren: gooi ze na gebruik onmiddellijk weg in een vuilnisbak met een plastic zak (bij voorkeur met een deksel dat men niet met de hand moet openen);
- Was daarna de handen of ontsmet ze met een hydroalcoholische oplossing.
 
Vervaldatum!
De kwaliteit van FFP-maskers gaat er met de tijd op achteruit. Daarom hebben ze een vervaldatum, waarna hun doeltreffendheid niet meer gegarandeerd is. Juridisch gezien mogen ademhalingsbeschermingsmaskers na het verstrijken van de vervaldatum niet meer worden verkocht, ter beschikking gesteld, gebruikt of afgestaan, ook niet gratis.
 
Een sjaal of halsdoek dragen?
Voordat ze naar buiten gaan, plaatsen veel mensen een sjaal of halsdoek voor hun mond en neus om zichzelf en anderen te beschermen tegen besmetting met het coronavirus. Heeft dat zin? De meningen hierover zijn uiteenlopend.
Sommige artsen geloven dat een sjaal of halsdoek geen bescherming biedt tegen het nieuwe coronavirus omdat het Covid-19-virus zo minuscuul is (het virus zou niet groter zijn dan 60 tot 140 nanometer). Het kan dus letterlijk tussen de mazen van het net glippen, aldus het gespecialiseerde tijdschrift Sciences et Avenir.
Andere artsen zijn echter van mening dat het beter is de neus en mond te bedekken dan helemaal niets te doen. Ze wijzen er wel op dat de sjaal na gebruik moet worden gewassen.
 
Bron: inrs.fr
 
Meer weten:
 
 
: preventFocus 04/2020