Cao 149 over telewerk omwille van de coronacrisis

Op 26 januari 2021 heeft de Nationale Arbeidsraad (NAR) advies nr. 2195 en cao nr. 149 betreffende aanbevolen of verplicht telewerk omwille van de coronacrisis aangenomen. Deze collectieve arbeidsovereenkomst (cao) legt de principes vast voor telewerken, voorziet in een referentiekader voor afspraken en bevat bepalingen inzake welzijn op het werk van telewerkers.

Toepassingsgebied
Cao nr. 149 is van toepassing op het telewerk dat door de overheidsinstanties verplicht of aanbevolen werd in het kader van de maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De overeenkomst is niet van toepassing op ondernemingen waar reeds vóór 1 januari 2021 een systeem voor occasioneel of structureel telewerk bestond (cao nr. 85 van 9 november 2005 inzake telewerk of occasioneel telewerk zoals voorzien door de wet van 5 maart 2017 betreffende werkbaar en wendbaar werk) (lees ook Reglementair kader van telewerk).
 
Principes
Het basisprincipe is dat de telewerker dezelfde rechten en plichten inzake arbeidsvoorwaarden geniet als wanneer hij op de bedrijfslocatie van de werkgever werkt.
Verder worden in cao nr. 149 principes uiteengezet die, in het kader van telewerk omwille Covid-19, in acht moeten worden genomen, met name over de werkorganisatie, de uurroosters en werkbelasting, de prestatienormen, de bescherming van de gegevens van de onderneming, …
Ook worden de voorwaarden voor de controle van het werk door de werkgever verduidelijkt. Daarbij gaat bijzondere aandacht uit naar het privéleven van de telewerker. Het gaat niet om een voortdurende controle, maar om de mogelijkheid om op gepaste en proportionele wijze na te gaan of de in het kader van het telewerk uit te voeren taken werden verricht. In de afspraken kan er rekening gehouden worden met het werk in een privéomgeving (bv. voorzien in contacten op welbepaalde ogenblikken).
 
Referentiekader
Cao nr. 149 biedt tevens een referentiekader voor het sluiten van meer specifieke afspraken. De overeenkomst bepaalt dat voor elke telewerker afspraken gemaakt moeten worden over de terbeschikkingstelling van de voor het telewerk benodigde apparatuur en technische ondersteuning (bv. een draagbare computer), de vergoeding of betaling door de werkgever van bepaalde kosten in geval van gebruik van de eigen apparatuur van de telewerker of de overname van bijkomende verbindingskosten.
Voor elke telewerker moeten er ook, in de mate van het mogelijke, afspraken worden gemaakt over uurroosters, regels voor de controle op de resultaten en/of beoordelingscriteria van het telewerk, en over de (on)bereikbaarheid van de telewerker.
 
Welzijn op het werk
De cao voorziet dat de telewerker wordt geïnformeerd over het beleid van de onderneming inzake welzijn op het werk en specifiek over telewerk, en dat hij informatie en richtlijnen krijgt over preventiemaatregelen (aanpassing van de werkpost, goed gebruik van beeldschermen, beschikbare ondersteuning op het vlak van techniek en informatica). Hij moet ook de contactgegevens ontvangen van de relevante contactpersonen voor welzijn (bv. de preventieadviseur) en moet de mogelijkheid krijgen om op verschillende manieren contact met hen op te nemen (bv. videoconferentie). Waar nodig kunnen aanpassingen aan de werkpost voorgesteld worden.
Daarnaast wordt er aandacht besteed aan kwetsbare werknemers (bv. telewerkers die door hun persoonlijke, gezins- en/of huisvestingssituatie tijdens het telewerk met bijkomende spanningen te maken hebben) en aan de instandhouding van de sociale band tussen werknemers.
Ten slotte legt de cao de nadruk op het informeren en opleiden van telewerkers en hun leidinggevenden over de modaliteiten van telewerken.
 
Geldigheid
Cao nr. 149 is gesloten voor bepaalde tijd: ze treedt buiten werking op 31 december 2021. Indien telewerk omwille van Covid-19 vóór die datum door de autoriteiten zou opgeheven worden, zou cao nr. 149 komen te vervallen.
 
Arbeidsongevallen
In advies nr. 2195, dat cao nr. 149 begeleidt, herinnert de NAR eraan dat arbeidsongevallen die zich voordoen in het kader van telewerk in verband met Covid-19, onder de wetgeving inzake arbeidsongevallen moeten vallen. 

Lees ook:
 
Opleiden van telewerkers over veilig en gezond telewerken? Prevent biedt een e-learning cursus aan die telewerkers zelf en op hun eigen tempo kunnen doorlopen. Daarnaast is er ook de mogelijkheid om een livestream cursus op te zetten voor een groep van werknemers waar de deelnemers interactief begeleid worden .
 
 
: preventActua 04/2021