Brand voorkomen

Niemand blijft onberoerd bij een woningbrand waarbij mensen zijn omgekomen. Vaak beseffen we dat het ons ook zou kunnen overkomen. Een goed besef van de oorzaken en kennis van de maatregelen zijn absoluut noodzakelijk om brand te voorkomen of om de gevolgen zoveel mogelijk te beperken.

Wat is brand?
Brand is een reactie tussen een brandbare stof, zuurstof en een ontstekingsbron. Deze drie elementen noemt men de vuurdriehoek. Neem een van die drie elementen weg en er is geen brand meer.

In de praktijk moet vooral de aandacht uitgaan naar risicofactoren die te maken hebben met de aanwezigheid van een brandbaar product in combinatie met een ontstekingsbron.

Wat zijn de oorzaken van woningbrand?
Roken is nog steeds één van de belangrijkste oorzaken van woningbranden.. Je sigaret mag dan wel uitdoven, de dekens of de matras die naar aanleiding van de brandende sigaret zijn gaan smeulen, kunnen toch nog vuur vatten.


Koken is een plezier en is belangrijk in het kader van een gezonde voeding. Helaas is het ook een belangrijke oorzaak van brand. Overkokende olie of vet kan vuur vatten doordat het in aanraking komt met de warmtebron. Zelfs zonder overkoken kunnen olie en vet zo warm worden dat ze spontaan in brand vliegen. Gebruik NOOIT water als blusmiddel in dat geval. Zo verspreid je het probleem over de gehele keuken. Zorg dat er in je keuken een blusdeken aanwezig is en leg dat over de brandende pan.


• Kaarsen zijn een andere klassieke aanleiding tot brand. Brand kan ontstaan door een kaars die te dicht bij een licht ontvlambare stof stond; maar ook bijvoorbeeld omdat de kaars is omgevallen of omdat ze onbewaakt werd achtergelaten. Blijf ALTIJD in de buurt van brandende kaarsen en spring er zorgzaam mee om. Kaarsen zijn gezellig, maar ook potentieel gevaarlijk.


Schoorsteenbranden blijven ook een belangrijke rol spelen in woningbranden. Eens per jaar je schoorsteen laten vegen is essentieel. Roetophoping of vogelnesten kunnen een verstopping veroorzaken die op haar beurt brand in de hand werkt. Een schone schoorsteen vermijd ellende.


Aanstekers of lucifers horen niet in de handen van kinderen. Toch liggen met lucifers spelende kinderen regelmatig aan de oorzaak van branden. Een veilige houding ten opzichte van gevaarlijke, licht ontvlambare producten is belangrijk. Het maakt deel uit van je brandpreventie.

Hoe verloopt een brand ?
Ruwweg kan men twee fasen onderscheiden bij een brand: de groei van een brand en een volledig ontwikkelde brand. Hoelang het duurt om van een groeiende brand naar een volledig ontwikkelde brand te gaan, hangt af van de elementen van de vuurdriehoek. Maar het is in deze fase dat een brand moet gedetecteerd worden om zo een grotere brand te voorkomen.


In het groeistadium van de brand is de brandreactie van materialen van belang. Dit gaat onder meer over de vaak dodelijke rookontwikkeling. Zodra men een volledig ontwikkelde brand heeft telt de brandweerstand van materialen. Dan gaat het er over hoe lang de constructie de brand weerstaat. Dit is belangrijk voor de evacuatie.


In het groeistadium van de brand komen er steeds meer rookgassen bij en loopt de temperatuur op. Zodra deze gassen hun zelfontbrandingstemperatuur (tussen 250 °C en 350 °C) bereikt, zullen deze gassen explosief ontbranden.  Dit is de flashover. Hierna heb je een volledig ontwikkelde brand en loopt de temperatuur heel snel op.


Testen tonen aan dat moderne woonkamers binnen 3 minuten veranderen in een ware vuurzee. Daarom is het absoluut noodzakelijk om elke brand te voorkomen.

Wat je zelf kunt doen

1. Laat je verwarming- en elektriciteitsinstallaties installeren en nakijken door een vakman
2. Vermijd bij het bouwen/verbouwen van de woning het gebruik van brandbare bouwmaterialen.
3. Leg nooit verlengsnoeren onder het tapijt, dekens of de deur.
4. Reinig regelmatig de filters van droogkast en dampkap.
5. Droog je kledij in de droogkast of op het droogrek, niet op de verwarming.
6. Rook nooit in bed.
7. Laat brandende kaarsen niet onbewaakt achter.
8. Schakel elektrische apparaten volledig uit als je ze niet gebruikt.
9. Zorg ervoor dat elektrische apparaten uit de buurt van water blijven
10. Verzin een aantal brandscenario’s en bedenk dan telkens hoe jij en je gezinsleden je woning veilig kunnen verlaten

Materiële bescherming
• Rookmelders detecteren de rook sneller dan jij!
• Brandblussers kunnen een ramp vermijden als je ermee kan omgaan.
• Met een blusdeken kun je brand bestrijden in de keuken. Brandwerende deuren houden rook en hitte buiten.

Veilig gas gebruiken
Laat je gasinstallatie, controleren en onderhouden door een vakman.
Gebruikt u gasflessen? Sluit ze dan na gebruik, zet de gasflessen rechtop, bewaar niet bij ontvlambare materialen en controleer de flexibele aansluitingen. (lees ook het artikel op pagina 4) Sluit de hoofdkraan als het gas lange tijd niet gebruikt (bv. tijdens vakanties).


Ruik je een gasgeur (de typische geur van rotte eieren) binnen jouw woning?
• Verlucht de ruimte indien mogelijk (zo hoog mogelijk verluchten voor aardgas en zo laag mogelijk voor andere gassen zoals LPG, butaan, propaan).
• Gebruik nooit schakelaars of elektrische toestellen (lichten, deurbel ).
• Informeer de brandweer (112) en de netbeheerder.
• Verlaat de woning (geen lift gebruiken) als het lek aanzienlijk is.


Brand! Wat nu?
• Verlaat samen met je gezinsleden zo snel mogelijk je woning.
• Bel de brandweer (100 of 112).
• Doe eventueel, als de brand niet te ernstig is, één bluspoging.
• Probeer zeker niet de held te spelen!

 


Brandwonden:
Eerst water, de rest komt later. Koel de brandwonde dan onmiddellijk en minstens 20 minuten met fris water. Let op voor onderkoeling. Verwittig bij ernstige brandwonden zeker de hulpdiensten (100 of 112)
 

: PreventActio 09/2015